Milad Mohammadi
نرم‌افزار حسابداری شبنم یک اپلیکیشن اندرویدی برای مدیریت امور مالی و عملیات روزمره فروشگاه‌ها، مغازه‌ها و انبارهاست. این نرم‌افزار با هدف یکپارچه‌سازی فرایندهای حسابداری، خرید و فروش، مدیریت کالا، کنترل موجودی و پیگیری حساب مشتریان و تأمین‌کنندگان توسعه داده شده است.
شبنم به صاحبان کسب‌وکار کمک می‌کند تا به‌جای ثبت پراکنده اطلاعات مالی و عملیاتی، فعالیت‌های مختلف فروشگاه خود را در یک محیط واحد مدیریت کنند. از ثبت فاکتور و تراکنش‌های مالی گرفته تا مدیریت چک‌ها، بررسی سود معاملات و تهیه گزارش‌های مالی، بخش‌های مختلف برنامه با یکدیگر در ارتباط هستند.
این محصول در تاریخ ۹ تیر ۱۴۰۱ به‌عنوان برنامه منتخب سردبیران کافه‌بازار در صفحه اصلی این مارکت اندرویدی معرفی شد. این انتخاب یکی از نقاط قابل‌توجه در سابقه انتشار نرم‌افزار حسابداری شبنم است.
این پروژه به سفارش مشتری انجام شده و دشت مسئولیت توسعه نسخه اولیه نرم‌افزار را بر عهده داشته است. پشتیبانی و نگهداری این نسخه تا سال ۱۴۰۲ توسط دشت ادامه پیدا کرد و پس از آن، توسعه محصول توسط مجموعه دیگری دنبال شده است.
برای دریافت مشاوره رایگان با دشت کلیک کنید
نرم‌افزار حسابداری شبنم چه مسائلی را حل می‌کند؟
مدیریت یک فروشگاه صرفاً به ثبت خرید و فروش محدود نمی‌شود. صاحبان کسب‌وکار باید به‌صورت هم‌زمان وضعیت حساب‌های بانکی و صندوق، بدهی و مطالبات مشتریان، موجودی کالا، فاکتورهای خرید و فروش، چک‌های دریافتی و پرداختی و هزینه‌های جاری را کنترل کنند.
وقتی این اطلاعات در ابزارها یا دفاتر مختلف نگهداری شوند، بررسی وضعیت واقعی کسب‌وکار دشوارتر می‌شود و احتمال بروز خطا در محاسبات و پیگیری عملیات افزایش پیدا می‌کند.
حسابداری شبنم با فراهم‌کردن مجموعه‌ای از ابزارهای مرتبط در یک اپلیکیشن اندرویدی، تلاش می‌کند این فرایندها را ساده‌تر و منظم‌تر کند. ارتباط میان حساب‌ها، اشخاص، کالاها، فاکتورها و اسناد مالی باعث می‌شود کاربر بتواند تأثیر عملیات روزمره فروشگاه را در بخش‌های مختلف برنامه دنبال کند.
امکانات و قابلیت‌های نرم‌افزار حسابداری شبنم
ساختار برنامه از چهار بخش اصلی داشبورد، حساب‌ها، کالا و انبار و اشخاص تشکیل شده است. علاوه بر این بخش‌ها، ابزارهای مستقلی برای مدیریت فاکتورها، چک‌ها، درآمد و هزینه، گزارش‌گیری و پشتیبان‌گیری در نظر گرفته شده است.
۱. مدیریت حساب‌ها و تراکنش‌های مالی
در بخش حساب‌ها، کاربر می‌تواند حساب‌های بانکی، صندوق و سایر منابع نقدی خود را تعریف و مدیریت کند.
امکانات این بخش شامل موارد زیر است:
تعریف و مدیریت حساب‌های بانکی و صندوق.
ثبت موجودی نقدی و موجودی اولیه حساب‌ها.
ثبت عملیات واریز و برداشت.
انتقال وجه بین حساب‌های مختلف.
مشاهده گردش و جزئیات تراکنش‌های مالی.
همگام‌سازی محلی با پیامک‌های تراکنشی بانکی و استخراج اطلاعات مرتبط با تراکنش‌ها.
به‌روزرسانی و نمایش موجودی حساب‌ها بر اساس اطلاعات تراکنش‌های شناسایی‌شده.
یکی از قابلیت‌های این بخش، پردازش محلی پیامک‌های تراکنشی بانکی است. اطلاعات پیامک‌ها در خود دستگاه پردازش می‌شوند و برای انجام این فرایند نیازی به ارسال محتوای پیامک‌ها به یک سرویس خارجی نیست.
۲. مدیریت اشخاص، مشتریان و تأمین‌کنندگان
اطلاعات مشتریان، فروشندگان و سایر طرف‌حساب‌ها در بخش اشخاص نگهداری می‌شود. کاربر می‌تواند حساب مالی هر شخص را به‌صورت مستقل بررسی کند و تراکنش‌های مرتبط با او را دنبال کند.
قابلیت‌های این بخش عبارت‌اند از:
تعریف و مدیریت اشخاص و طرف‌حساب‌ها.
ثبت اطلاعات مشتریان و تأمین‌کنندگان.
مشاهده گردش حساب هر شخص.
ثبت بدهی‌ها و مطالبات.
انتقال مبلغ بین حساب اشخاص.
پیگیری وضعیت تسویه‌حساب‌ها.
مشاهده سوابق مالی و تراکنش‌های مرتبط با هر شخص.
این ساختار امکان بررسی وضعیت مالی ارتباط با هر مشتری یا تأمین‌کننده را بدون نیاز به جست‌وجو در اسناد پراکنده فراهم می‌کند.
۳. مدیریت کالا و موجودی انبار
بخش کالا و انبار برای مدیریت محصولات و کنترل موجودی فروشگاه طراحی شده است.
امکانات این بخش شامل:
تعریف کالا و گروه‌بندی محصولات.
تعیین واحد شمارش کالاها.
ثبت موجودی اولیه.
نگهداری قیمت خرید و فروش.
ثبت و مشاهده تغییرات موجودی.
مشاهده ریز موجودی انبار.
شناسایی و واردکردن کالا از طریق بارکد.
استفاده از بارکدخوان برای انتخاب سریع‌تر کالا هنگام ثبت فاکتور.
ارتباط اطلاعات کالا با فاکتورهای خرید و فروش به کاربر کمک می‌کند تغییرات موجودی را در کنار عملیات تجاری خود بررسی کند.
۴. صدور و مدیریت فاکتورهای خرید و فروش
یکی از بخش‌های اصلی نرم‌افزار شبنم، مدیریت فاکتورهای تجاری است. کاربر می‌تواند فاکتورهای خرید، فروش و برگشت از خرید و فروش را ثبت و اطلاعات مربوط به آن‌ها را نگهداری کند.
قابلیت‌های این بخش عبارت‌اند از:
ثبت فاکتور خرید و فروش.
ثبت فاکتور برگشت از خرید و برگشت از فروش.
انتخاب کالا از فهرست محصولات یا از طریق بارکدخوان.
تعیین تعداد و قیمت کالاها.
اعمال تخفیف و مالیات.
ثبت اطلاعات پرداخت و تسویه.
ارتباط فاکتورها با حساب اشخاص.
ارسال و اشتراک‌گذاری فاکتور برای اشخاص.
انتخاب از میان قالب‌های مختلف فاکتور.
مشاهده سود هر فاکتور.
امکان مشاهده سود هر فاکتور به فروشنده کمک می‌کند نتیجه مالی معاملات خود را دقیق‌تر بررسی کند و صرفاً به مبلغ نهایی فروش محدود نباشد.
۵. مدیریت چک‌های دریافتی و پرداختی
برای کسب‌وکارهایی که بخشی از معاملات خود را با چک انجام می‌دهند، مدیریت تاریخ سررسید و وضعیت وصول یا پرداخت اهمیت زیادی دارد.
در این بخش امکان ثبت و پیگیری چک‌های دریافتی و پرداختی فراهم شده است.
اطلاعات قابل ثبت شامل موارد زیر است:
شماره چک.
اطلاعات بانک.
مبلغ چک.
تاریخ صدور و سررسید.
وضعیت چک.
ثبت وصول چک دریافتی.
ثبت پرداخت چک صادرشده.
این قابلیت به کاربر کمک می‌کند تعهدات مالی آینده و چک‌های در انتظار وصول یا پرداخت را پیگیری کند.
۶. مدیریت درآمدها، هزینه‌ها و گزارش‌های مالی
علاوه بر عملیات خرید و فروش، هزینه‌های جاری و درآمدهای جانبی نیز در وضعیت مالی یک فروشگاه تأثیرگذار هستند.
شبنم امکان ثبت درآمدها و هزینه‌ها و بررسی اطلاعات مالی از طریق گزارش‌های مختلف را فراهم می‌کند.
از جمله امکانات این بخش:
ثبت درآمدهای متفرقه.
ثبت هزینه‌های جاری.
مشاهده گزارش روزانه.
مشاهده ریزگزارش روزانه.
تهیه گزارش کلی از عملیات مالی.
مشاهده گزارش دارایی‌ها.
گزارش‌گیری از بخش‌های مختلف برنامه.
مشاهده سود هر فاکتور.
گزارش‌ها به کاربر کمک می‌کنند تصویر روشن‌تری از وضعیت مالی فروشگاه، گردش حساب‌ها و عملکرد معاملات خود داشته باشد.
۷. یادداشت‌های روزانه
برای ثبت اطلاعات و یادآوری امور روزمره، امکان ثبت یادداشت در برنامه در نظر گرفته شده است. این قابلیت به کاربر اجازه می‌دهد نکات مرتبط با فعالیت‌های فروشگاه و امور روزانه خود را در کنار سایر اطلاعات نگهداری کند.
۸. پشتیبان‌گیری و بازیابی اطلاعات
اطلاعات مالی و سوابق معاملاتی از مهم‌ترین داده‌های یک کسب‌وکار هستند. به همین دلیل، امکان تهیه نسخه پشتیبان و بازیابی اطلاعات در نرم‌افزار در نظر گرفته شده است.
قابلیت‌های این بخش شامل:
تهیه نسخه پشتیبان از پایگاه داده.
ذخیره نسخه پشتیبان در قالب فایل فشرده رمزگذاری‌شده.
بازیابی اطلاعات از فایل پشتیبان.
ذخیره و اشتراک‌گذاری فایل پشتیبان.
استفاده از فایل پشتیبان رمزگذاری‌شده، امکان نگهداری و انتقال امن‌تر اطلاعات برنامه را فراهم می‌کند.
۹. خروجی اسناد و گزارش‌ها
برای استفاده خارج از محیط برنامه، امکان تهیه خروجی از بخش‌های مختلف نرم‌افزار در نظر گرفته شده است.
کاربر می‌تواند متناسب با نوع اطلاعات، خروجی تصویری یا PDF تهیه کند. این قابلیت برای نگهداری اسناد، چاپ فاکتورها و اشتراک‌گذاری گزارش‌های مالی کاربرد دارد.
۱۰. تنظیمات و شخصی‌سازی
برخی امکانات برنامه نیز برای تطبیق محیط نرم‌افزار با نیازهای کاربران در نظر گرفته شده‌اند:
تغییر واحد پولی برنامه.
انتخاب قالب‌های مختلف فاکتور.
ثبت و نگهداری یادداشت‌های روزانه.
تهیه خروجی متناسب با بخش‌های مختلف برنامه.
توسعه فنی و معماری اپلیکیشن
نرم‌افزار حسابداری شبنم به‌صورت یک اپلیکیشن بومی اندروید و با زبان Kotlin توسعه داده شده است. با توجه به ماهیت مالی برنامه، ساختار آن باید امکان نگهداری اطلاعات مرتبط، اجرای عملیات محاسباتی و مدیریت ارتباط میان بخش‌های مختلف را فراهم می‌کرد.
در نسخه توسعه‌یافته توسط دشت، ساختار برنامه به‌صورت ماژولار و با تفکیک مسئولیت‌های رابط کاربری، منطق برنامه و لایه داده شکل گرفته است.
برخی از فناوری‌ها و ابزارهای استفاده‌شده در سورس پروژه عبارت‌اند از:
Kotlin: زبان اصلی توسعه اپلیکیشن.
Android Jetpack: استفاده از اجزایی مانند ViewModel، LiveData و Navigation برای مدیریت چرخه حیات، وضعیت رابط کاربری و جابه‌جایی میان صفحات.
Room: مدیریت پایگاه داده محلی و نگهداری اطلاعات برنامه.
Kotlin Coroutines: اجرای عملیات غیرهم‌زمان و مدیریت عملیات داده‌ای.
Dagger Hilt: مدیریت وابستگی‌ها و فراهم‌کردن ساختار مناسب برای تزریق وابستگی‌ها.
View Binding و Data Binding: ارتباط میان اجزای رابط کاربری و کد برنامه.
ZXing: شناسایی و اسکن بارکد کالاها.
Android Biometric: استفاده از قابلیت‌های احراز هویت بیومتریک اندروید.
HelloCharts: نمایش نمودارها و اطلاعات آماری مالی.
PDF و ابزارهای ذخیره‌سازی اندروید: تولید اسناد، خروجی گرفتن از اطلاعات و مدیریت فایل‌های پشتیبان.
مدیریت داده‌ها و پردازش محلی
یکی از جنبه‌های مهم این پروژه، وابستگی بخش قابل‌توجهی از عملیات حسابداری به اطلاعات ذخیره‌شده روی دستگاه است. پایگاه داده محلی با استفاده از Room مدیریت می‌شود و ارتباط میان موجودیت‌هایی مانند حساب‌ها، اشخاص، کالاها، فاکتورها و تراکنش‌ها در ساختار داده برنامه در نظر گرفته شده است.
همچنین قابلیت پردازش محلی پیامک‌های تراکنشی بانکی، بدون نیاز به ارسال محتوای پیامک به سرویس خارجی، در نظر گرفته شده است.
نقش دشت در توسعه پروژه
نرم‌افزار حسابداری شبنم یک پروژه سفارشی و حاصل همکاری با مشتری است. دشت مسئولیت توسعه نسخه اولیه این محصول را بر عهده داشته و پشتیبانی و نگهداری آن را تا سال ۱۴۰۲ ادامه داده است.
پس از این دوره، ادامه توسعه نرم‌افزار به مجموعه دیگری واگذار شده است. در نتیجه، امکانات و تغییراتی که ممکن است در نسخه‌های بعدی محصول اضافه شده باشند، لزوماً جزو دستاوردهای دوره توسعه دشت نیستند.
این مطالعه موردی با هدف معرفی محصول و نمایش بخشی از تجربه دشت در طراحی و توسعه یک اپلیکیشن حسابداری فروشگاهی تهیه شده است.
جمع‌بندی
حسابداری شبنم نمونه‌ای از یک نرم‌افزار اندرویدی با دامنه عملکرد گسترده در حوزه مدیریت مالی و عملیات فروشگاهی است. این محصول بخش‌های مختلفی از جمله مدیریت حساب‌ها، اشخاص، کالا و انبار، فاکتورهای خرید و فروش، چک‌ها، درآمد و هزینه و گزارش‌های مالی را در یک محیط یکپارچه کنار هم قرار می‌دهد.
توسعه چنین نرم‌افزاری صرفاً به پیاده‌سازی فرم‌های ثبت اطلاعات محدود نمی‌شود؛ بلکه نیازمند طراحی ساختار داده مناسب، مدیریت ارتباط میان عملیات مالی، محاسبه صحیح مقادیر و ایجاد تجربه کاربری قابل‌استفاده برای صاحبان کسب‌وکار است.
توسعه نسخه اولیه شبنم برای دشت تجربه‌ای در زمینه پیاده‌سازی منطق کسب‌وکار، توسعه اپلیکیشن‌های حسابداری و ساخت محصولات اندرویدی کاربردی بوده است.
اگر برای کسب‌وکار خود به اپلیکیشن یا نرم‌افزار اختصاصی نیاز دارید، می‌توانید جزئیات پروژه‌تان را با دشت مطرح کنید.
