داده‌های ساختاریافته محصول چیست؟ راهنمای گوگل برای فروشگاه‌ها

وقتی محصولی را در گوگل جست‌وجو می‌کنید، ممکن است علاوه بر عنوان و توضیحات معمولی صفحه، اطلاعاتی مانند قیمت، موجودی، امتیاز کاربران و تصاویر محصول را نیز در نتایج ببینید. این اطلاعات می‌توانند به کاربران کمک کنند پیش از ورود به وب‌سایت، شناخت بهتری از محصول به دست آورند.

یکی از روش‌های ارائه این اطلاعات به موتورهای جست‌وجو، استفاده از داده‌های ساختاریافته محصول یا Product Structured Data است. این داده‌ها به گوگل کمک می‌کنند اطلاعات صفحه محصول را بهتر درک کند و در صورت واجد شرایط بودن، آن‌ها را در قالب‌های غنی‌تری نمایش دهد.

در این مقاله، راهنمای رسمی گوگل درباره داده‌های ساختاریافته محصولات را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم Product Schema چیست، چه تفاوتی میان Product Snippet و Merchant Listing وجود دارد، چه اطلاعاتی باید در آن قرار بگیرد و چطور می‌توان آن را به‌درستی در فروشگاه اینترنتی پیاده‌سازی کرد.

داده‌های ساختاریافته محصول چیست؟

داده‌های ساختاریافته (Structured Data) روشی استاندارد برای توصیف اطلاعات موجود در یک صفحه وب هستند. این داده‌ها به موتورهای جست‌وجو کمک می‌کنند مفهوم بخش‌های مختلف صفحه را بهتر تشخیص دهند.

برای مثال، ممکن است در صفحه یک محصول اطلاعات زیر نمایش داده شود:

• نام محصول: هدفون بی‌سیم مدل X

• برند: نمونه‌برند

• قیمت: ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان

• وضعیت موجودی: موجود

• امتیاز کاربران: ۴٫۵ از ۵

• تعداد نظرات: ۱۲۰

کاربر می‌تواند این اطلاعات را از ظاهر صفحه بخواند، اما موتور جست‌وجو برای درک دقیق‌تر ارتباط آن‌ها به ساختار مشخصی نیاز دارد.

با استفاده از داده‌های ساختاریافته Product می‌توانید مشخص کنید کدام مقدار نام محصول است، کدام مقدار قیمت آن را نشان می‌دهد و امتیاز یا وضعیت موجودی به چه چیزی تعلق دارد.

این اطلاعات معمولاً با واژگان استاندارد Schema.org و یکی از قالب‌های پشتیبانی‌شده مانند JSON-LD در صفحه قرار می‌گیرند.

نکته مهم این است که داده‌های ساختاریافته محتوای جدیدی برای کاربر ایجاد نمی‌کنند؛ بلکه اطلاعات موجود را به شکلی قابل فهم‌تر برای سیستم‌های جست‌وجو توصیف می‌کنند.

داده‌های ساختاریافته محصول چه کمکی به سئو می‌کنند؟

یکی از مهم‌ترین کاربردهای Product Schema، واجد شرایط کردن صفحه برای نمایش در قالب‌های غنی نتایج جست‌وجو (Rich Results) است.

برای مثال، ممکن است گوگل اطلاعاتی مانند موارد زیر را در کنار نتیجه یک محصول نمایش دهد:

• قیمت محصول

• وضعیت موجودی

• امتیاز و تعداد نظرات کاربران

• اطلاعات فروشنده

• برخی جزئیات مربوط به ارسال و مرجوعی، در قالب‌های پشتیبانی‌شده

این اطلاعات می‌توانند نتیجه جست‌وجو را برای کاربر مفیدتر و قابل مقایسه‌تر کنند.

بااین‌حال، باید یک نکته را در نظر داشته باشید: افزودن داده‌های ساختاریافته تضمین نمی‌کند که گوگل حتماً اطلاعات را در نتایج نمایش دهد یا رتبه صفحه افزایش پیدا کند.

گوگل ابتدا اعتبار و صحت اطلاعات، ساختار صفحه و رعایت دستورالعمل‌های مربوط را بررسی می‌کند و حتی در صورت معتبر بودن داده‌ها، خودش درباره نمایش نتیجه غنی تصمیم می‌گیرد.

تفاوت Product Snippet و Merchant Listing چیست؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مستندات گوگل، تفاوت میان دو نوع نمایش مرتبط با محصولات است: Product Snippet و Merchant Listing.

هر دو از داده‌های ساختاریافته Product استفاده می‌کنند، اما برای سناریوهای متفاوتی طراحی شده‌اند.

۱. Product Snippet؛ نمایش اطلاعات تکمیلی محصول

Product Snippet برای صفحاتی مناسب است که درباره یک محصول مشخص اطلاعات ارائه می‌کنند، اما الزاماً امکان خرید مستقیم آن محصول در همان صفحه وجود ندارد.

برای مثال:

• مقاله نقد و بررسی یک گوشی موبایل

• صفحه معرفی و مقایسه یک محصول

• وب‌سایت‌های بررسی تخصصی کالا

• صفحات معرفی محصولات در یک وب‌سایت محتوایی

این قالب می‌تواند اطلاعاتی مانند قیمت، امتیاز کاربران و نظرات را در نتایج جست‌وجو نمایش دهد.

۲. Merchant Listing؛ نمایش اطلاعات فروشگاهی محصول

Merchant Listing برای صفحاتی طراحی شده که کاربر می‌تواند محصول را مستقیماً از همان فروشگاه خریداری کند.

برای مثال:

• صفحه محصول یک فروشگاه اینترنتی

• صفحه خرید یک لپ‌تاپ

• صفحه فروش یک لباس با انتخاب سایز

• صفحه محصولی که قیمت، موجودی و شرایط خرید مشخصی دارد

این نوع نمایش می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره محصول و پیشنهاد فروش ارائه کند؛ از جمله قیمت، موجودی، شرایط ارسال و سیاست مرجوعی.

کدام نوع را برای وب‌سایت خود انتخاب کنیم؟

در حالت کلی، اگر مشتری می‌تواند محصول را از وب‌سایت شما بخرد، باید راهنمای Merchant Listing را بررسی کنید. اگر صفحه صرفاً یک محصول را معرفی یا نقد می‌کند، Product Snippet گزینه مرتبط‌تری است.

این دو تجربه تا حدی با یکدیگر هم‌پوشانی دارند؛ رعایت الزامات Merchant Listing می‌تواند صفحه را برای برخی نمایش‌های Product Snippet نیز واجد شرایط کند.

چه اطلاعاتی باید در Product Schema قرار بگیرد؟

ساختار Product می‌تواند شامل اطلاعات متنوعی باشد؛ اما لازم نیست تمام ویژگی‌های Schema.org را در هر صفحه استفاده کنید.

باید اطلاعاتی را انتخاب کنید که واقعاً به محصول مربوط هستند و در صفحه نیز قابل مشاهده یا قابل تأییدند.

اطلاعات اصلی محصول

مهم‌ترین ویژگی‌ها عبارت‌اند از:

وجود همه این ویژگی‌ها در تمام سناریوها الزامی نیست. الزامات دقیق به نوع نتیجه‌ای که هدف قرار داده‌اید بستگی دارد.

اطلاعات قیمت و فروش

اگر محصول در فروشگاه شما عرضه می‌شود، بخش Offer برای معرفی پیشنهاد فروش کاربرد دارد.

ویژگی‌های مهم آن عبارت‌اند از:

• price: قیمت فعلی محصول

• priceCurrency: واحد پول با کد استاندارد ISO 4217

• availability: وضعیت موجودی

• url: آدرس صفحه پیشنهاد فروش

• priceValidUntil: تاریخ اعتبار قیمت، در صورت کاربرد

• itemCondition: وضعیت کالا، مانند نو یا دست‌دوم

برای مثال، قیمت و وضعیت موجودی باید با اطلاعات واقعی صفحه و شرایط فروشگاه هماهنگ باشند.

اگر محصول ناموجود است، نباید صرفاً برای نمایش بهتر در نتایج، وضعیت آن را InStock ثبت کنید.

یک نمونه Product Schema با JSON-LD

یکی از روش‌های پیشنهادی گوگل برای افزودن داده‌های ساختاریافته، استفاده از JSON-LD است.

در این روش، یک بلوک script با نوع application/ld+json در HTML صفحه قرار می‌گیرد.

نمونه زیر یک محصول فرضی را معرفی می‌کند:

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Product",
  "name": "هدفون بی‌سیم مدل X",
  "image": [
    "https://example.com/images/headphone.jpg"
  ],
  "description": "هدفون بی‌سیم با قابلیت حذف نویز و اتصال بلوتوث.",
  "sku": "HP-X-001",
  "brand": {
    "@type": "Brand",
    "name": "Example Brand"
  },
  "offers": {
    "@type": "Offer",
    "url": "https://example.com/products/headphone-x",
    "priceCurrency": "IRR",
    "price": "25000000",
    "availability": "https://schema.org/InStock",
    "itemCondition": "https://schema.org/NewCondition"
  }
}
</script>

این نمونه صرفاً برای توضیح ساختار است. نام، تصویر، قیمت، واحد پول، آدرس و وضعیت موجودی باید با اطلاعات واقعی محصول جایگزین شوند.

در این مثال قیمت به ریال ثبت شده است. اگر فروشگاه قیمت را به تومان نمایش می‌دهد، باید مقدار عددی را به ریال تبدیل کنید و واحد پول را مطابق استاندارد ISO 4217 ثبت کنید؛ نباید صرفاً عبارت «تومان» را به‌عنوان کد واحد پول قرار دهید.

همچنین این نمونه را نباید بدون بررسی به‌عنوان پیاده‌سازی کامل Merchant Listing در نظر گرفت. برای نمایش فروشگاهی، الزامات مربوط به اطلاعات محصول، پیشنهاد فروش و سایر ویژگی‌های موردنیاز گوگل باید جداگانه بررسی شوند.

چه تفاوتی میان Offer و AggregateOffer وجود دارد؟

هر دو نوع برای توصیف پیشنهادهای فروش استفاده می‌شوند، اما کاربرد یکسانی ندارند.

Offer

زمانی استفاده می‌شود که یک پیشنهاد فروش مشخص برای محصول دارید.

برای مثال، یک فروشگاه محصولی را با قیمت ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان عرضه می‌کند. این پیشنهاد می‌تواند با Offer توصیف شود.

AggregateOffer

زمانی کاربرد دارد که اطلاعات چند پیشنهاد فروش برای یک محصول مشخص را به‌صورت تجمیعی نمایش می‌دهید.

برای مثال، یک محصول در چند فروشگاه با قیمت‌های متفاوت عرضه می‌شود و می‌خواهید کمترین و بیشترین قیمت پیشنهادها را مشخص کنید.

در این حالت ویژگی‌های مهم عبارت‌اند از:

• lowPrice: کمترین قیمت

• highPrice: بیشترین قیمت

• priceCurrency: واحد پول

• offerCount: تعداد پیشنهادها

امتیاز و نظرات کاربران را چگونه ثبت کنیم؟

یکی از اطلاعاتی که می‌تواند در نتایج غنی نمایش داده شود، امتیاز کاربران است.

برای این کار معمولاً از دو ساختار استفاده می‌شود:

Review

برای معرفی یک نظر یا بررسی مشخص درباره محصول.

AggregateRating

برای نمایش خلاصه امتیازهای ثبت‌شده توسط چند کاربر.

برای مثال، اگر محصولی از ۱۲۰ نظر معتبر میانگین امتیاز ۴٫۵ از ۵ گرفته باشد، می‌توان اطلاعات تجمیعی آن را با AggregateRating توصیف کرد.

نمونه:

{
  "@type": "AggregateRating",
  "ratingValue": "4.5",
  "reviewCount": "120",
  "bestRating": "5",
  "worstRating": "1"
}

اما چند نکته بسیار مهم وجود دارد:

• امتیاز باید واقعی باشد.

• تعداد نظرات باید با داده‌های واقعی سایت مطابقت داشته باشد.

• نباید برای افزایش جذابیت نتیجه جست‌وجو، امتیاز ساختگی تولید کنید.

• اطلاعات امتیاز باید با محتوای قابل مشاهده صفحه هماهنگ باشد.

• نباید امتیاز کاربران را به‌جای امتیاز تحریریه یا برعکس معرفی کنید.

اگر فروشگاه هنوز نظری دریافت نکرده است، نباید صرفاً برای تکمیل Schema یک امتیاز فرضی اضافه کند.

داده‌های ساختاریافته برای واریانت‌های محصول

بسیاری از فروشگاه‌ها محصولاتی دارند که در چند رنگ، سایز، ظرفیت یا مدل عرضه می‌شوند.

برای مثال، یک کفش ممکن است در سایزهای مختلف و یک تلفن همراه در ظرفیت‌های متفاوت موجود باشد.

در چنین شرایطی، گوگل از ساختار ProductGroup و ویژگی‌های مرتبط با واریانت‌ها پشتیبانی می‌کند.

مفهوم کلی به این شکل است:

• ProductGroup: معرفی گروه اصلی محصول

• variesBy: مشخص‌کردن ویژگی‌هایی که واریانت‌ها بر اساس آن‌ها متفاوت هستند

• hasVariant: معرفی محصولات متفاوت در گروه

• productGroupID: شناسه گروه محصول

برای مثال، اگر یک کفش در سه رنگ و چند سایز عرضه می‌شود، می‌توان گروه اصلی را معرفی کرد و واریانت‌های مربوط به آن را به‌صورت ساختاریافته مشخص کرد.

اگر هر واریانت URL مستقل دارد، باید ارتباط میان URLها و اطلاعات هر واریانت به‌درستی تعریف شود.

همچنین هر صفحه باید اطلاعات واقعی همان واریانت را نشان دهد؛ برای مثال، قیمت یا موجودی یک سایز نباید به اشتباه برای تمام سایزها ثبت شود.

اطلاعات ارسال و مرجوعی را هم معرفی کنید

برای فروشگاه‌هایی که از Merchant Listing استفاده می‌کنند، اطلاعات ارسال و سیاست مرجوعی می‌توانند تجربه خرید را کامل‌تر کنند.

گوگل امکان معرفی اطلاعاتی مانند موارد زیر را از طریق داده‌های ساختاریافته فراهم کرده است:

• هزینه ارسال

• زمان تخمینی تحویل

• مناطق تحت پوشش ارسال

• حداقل مبلغ سفارش برای ارسال رایگان

• مهلت بازگشت کالا

• شرایط بازپرداخت وجه

بخشی از این اطلاعات می‌تواند در ساختارهای مربوط به OfferShippingDetails و MerchantReturnPolicy معرفی شود.

همچنین گوگل توصیه می‌کند سیاست‌های عمومی فروشگاه، مانند شرایط مرجوعی و برنامه وفاداری مشتریان، در صورت کاربرد در ساختار Organization نیز معرفی شوند.

البته این اطلاعات باید با سیاست‌های واقعی فروشگاه مطابقت داشته باشند. ثبت ارسال رایگان یا امکان مرجوعی بدون وجود چنین شرایطی، اطلاعات گمراه‌کننده محسوب می‌شود.

Product Schema را کجا قرار دهیم؟

داده‌های ساختاریافته باید در صفحه‌ای قرار بگیرند که اطلاعات مربوط به آن را نمایش می‌دهد.

برای مثال:

• Schema محصول در صفحه همان محصول قرار می‌گیرد.

• اطلاعات پیشنهاد فروش در همان صفحه محصول معرفی می‌شود.

• اطلاعات نقد و بررسی در صفحه مربوط به همان بررسی قرار می‌گیرد.

گوگل چند روش برای پیاده‌سازی داده‌های ساختاریافته پشتیبانی می‌کند:

1. JSON-LD

2. Microdata

3. RDFa

در بیشتر پروژه‌های جدید، JSON-LD انتخاب ساده و مناسبی است؛ چون از HTML محتوایی صفحه جداست و نگهداری آن معمولاً راحت‌تر است.

اگر فروشگاه با JavaScript ساخته شده باشد، امکان تولید داده‌های ساختاریافته به‌صورت پویا وجود دارد؛ اما گوگل برای فروشگاه‌هایی که قیمت و موجودی آن‌ها مرتب تغییر می‌کند، قرار دادن Product markup در HTML اولیه را توصیه می‌کند. تولید پویا با JavaScript می‌تواند خزش اطلاعات خرید را کمتر قابل اتکا کند.

چطور داده‌های ساختاریافته محصول را تست کنیم؟

پیاده‌سازی Schema بدون اعتبارسنجی کافی نیست. حتی یک اشتباه کوچک در نام ویژگی، نوع داده یا ساختار JSON می‌تواند باعث شود گوگل نتواند اطلاعات را به‌درستی پردازش کند.

برای بررسی، این مراحل را انجام دهید:

۱. استفاده از Rich Results Test

ابزار رسمی Rich Results Test به شما کمک می‌کند بررسی کنید آیا داده‌های ساختاریافته صفحه برای قابلیت‌های غنی گوگل قابل شناسایی هستند یا خیر.

می‌توانید آدرس صفحه یا کد HTML را وارد کنید.

این ابزار خطاها و هشدارهای مرتبط را نمایش می‌دهد.

۲. بررسی صفحه با URL Inspection

پس از پیاده‌سازی، صفحه را در Google Search Console بررسی کنید.

ابزار URL Inspection نشان می‌دهد گوگل صفحه را چگونه دریافت و پردازش می‌کند و آیا مشکلاتی مانند مسدودشدن دسترسی یا وجود دستور noindex وجود دارد یا خیر.

۳. بررسی گزارش‌های Product در Search Console

گوگل برای دو نوع تجربه محصول گزارش‌های جداگانه دارد:

• Merchant listings: برای صفحاتی که امکان خرید مستقیم محصول در آن‌ها وجود دارد.

• Product snippets: برای صفحات مرتبط با معرفی، بررسی یا تجمیع اطلاعات محصول.

این گزارش‌ها به شناسایی خطاها و هشدارهای مربوط به داده‌های ساختاریافته کمک می‌کنند.

۴. پس از انتشار، نتایج را پایش کنید

پس از اصلاح مشکلات، ممکن است لازم باشد منتظر خزش و پردازش مجدد صفحه بمانید.

بهتر است پس از انتشار قالب جدید یا تغییر ساختار فروشگاه، گزارش‌ها را دوباره بررسی کنید تا مطمئن شوید تعداد صفحات معتبر کاهش پیدا نکرده و خطاهای جدیدی ایجاد نشده است.

اشتباهات رایج در پیاده‌سازی Product Schema

حتی اگر ساختار JSON-LD از نظر نحوی صحیح باشد، ممکن است داده‌های آن با دستورالعمل‌های گوگل مطابقت نداشته باشند.

برخی از اشتباهات رایج عبارت‌اند از:

۱. استفاده از Product Schema در صفحه دسته‌بندی

صفحه‌ای که فهرستی از چندین محصول را نمایش می‌دهد، معمولاً محل مناسبی برای علامت‌گذاری همه آن‌ها به‌عنوان یک Product واحد نیست. بهتر است داده‌های هر محصول در صفحه اختصاصی خودش قرار بگیرند.

۲. ثبت قیمت غیرواقعی

قیمت داخل Schema باید با قیمت قابل مشاهده و پیشنهاد واقعی فروشگاه هماهنگ باشد.

۳. ثبت موجودی اشتباه

اگر محصول ناموجود است، نباید در داده‌های ساختاریافته به‌عنوان موجود معرفی شود.

۴. درج امتیاز و نظرات ساختگی

امتیازها و تعداد نظرات باید از داده‌های واقعی و قابل مشاهده استخراج شوند.

۵. استفاده از اطلاعاتی که در صفحه نمایش داده نمی‌شوند

داده‌های ساختاریافته نباید حاوی اطلاعات گمراه‌کننده یا نامرتبط باشند.

۶. فراموش‌کردن واحد پول

قیمت باید همراه با کد واحد پول استاندارد ثبت شود تا ابهامی در تفسیر آن ایجاد نشود.

۷. تولید چند نسخه متناقض از Schema

اگر قالب سایت، افزونه سئو و کد اختصاصی هم‌زمان Product Schema تولید کنند، ممکن است چند مجموعه اطلاعات متفاوت در یک صفحه ایجاد شود. بهتر است فقط یک منبع معتبر و هماهنگ مسئول تولید داده‌های محصول باشد.

۸. نادیده‌گرفتن تغییرات قیمت و موجودی

اگر قیمت یا موجودی محصول تغییر کند، داده‌های ساختاریافته نیز باید به‌روزرسانی شوند.

۹. تصور اینکه اعتبارسنجی برابر با نمایش قطعی است

قبولی در Rich Results Test به معنای تضمین نمایش نتیجه غنی نیست. گوگل همچنان شرایط و سیاست‌های نمایش خود را اعمال می‌کند.

چک‌لیست نهایی برای فروشگاه‌های اینترنتی

پیش از انتشار یا اصلاح Product Schema، موارد زیر را بررسی کنید:

1. هر صفحه محصول روی یک محصول مشخص یا واریانت‌های مرتبط تمرکز دارد.

2. نام محصول در Schema با عنوان قابل مشاهده صفحه مطابقت دارد.

3. تصاویر واقعی و قابل دسترس محصول معرفی شده‌اند.

4. توضیحات محصول دقیق و مرتبط هستند.

5. اطلاعات برند و شناسه محصول در صورت وجود درست ثبت شده‌اند.

6. قیمت و واحد پول به‌درستی تعریف شده‌اند.

7. وضعیت موجودی با وضعیت واقعی فروشگاه هماهنگ است.

8. امتیاز و نظرات از داده‌های واقعی استخراج شده‌اند.

9. اطلاعات ارسال و مرجوعی با سیاست‌های فروشگاه مطابقت دارند.

10. واریانت‌های محصول به‌درستی به گروه اصلی متصل شده‌اند.

11. Schema تکراری یا متناقض تولید نمی‌شود.

12. صفحه برای Googlebot قابل دسترسی است.

13. داده‌ها با Rich Results Test بررسی شده‌اند.

14. وضعیت Merchant listings و Product snippets در Search Console پایش می‌شود.

جمع‌بندی: اطلاعات محصول را برای موتور جست‌وجو قابل فهم کنید

داده‌های ساختاریافته محصول یکی از ابزارهای مهم برای بهبود نحوه درک صفحات فروشگاهی توسط موتورهای جست‌وجو هستند.

با استفاده صحیح از Product Schema می‌توانید اطلاعاتی مانند نام، تصویر، قیمت، موجودی و امتیاز محصول را به‌شکل استاندارد معرفی کنید و در صورت رعایت شرایط، شانس نمایش در قالب‌های غنی نتایج جست‌وجو را داشته باشید.

اما مهم‌تر از اضافه‌کردن کد، صحت اطلاعات و هماهنگی آن با محتوای واقعی صفحه است. داده‌های ساختگی یا ناقص نه‌تنها کمکی به سئو نمی‌کنند، بلکه می‌توانند باعث نادیده‌گرفته‌شدن اطلاعات ساختاریافته شوند.

اگر فروشگاه اینترنتی دارید، بهتر است پیاده‌سازی Product Schema را بخشی از معماری فنی فروشگاه در نظر بگیرید؛ به‌گونه‌ای که قیمت، موجودی، واریانت‌ها و سایر اطلاعات محصول از یک منبع معتبر تولید و به‌صورت هماهنگ در صفحه و داده‌های ساختاریافته نمایش داده شوند.

برای آشنایی بیشتر با اصول تولید محتوای باکیفیت، مقاله راهنمای گوگل برای محتوای مفید را نیز مطالعه کنید.

اگر می‌خواهید فروشگاه اینترنتی حرفه‌ای برای کسب‌وکار خود راه‌اندازی کنید، می‌توانید خدمات و راهکارهای دشت را بررسی کنید.

دریافت مشاوره رایگان

منابع و مطالعه بیشتر

• راهنمای رسمی گوگل درباره داده‌های ساختاریافته محصول

• راهنمای Product Snippet

• راهنمای Merchant Listing

• راهنمای داده‌های ساختاریافته و واریانت‌های محصول

• مستندات Schema.org درباره Product

• ابزار Rich Results Test

• راهنمای Google Search Console